EU Inc. - een bedrijf voor heel Europa. Wat betekent dit voor startups en de Nederlandse BV?

Op 18 maart 2026 presenteerde de Europese Commissie officieel het wetsvoorstel voor EU Inc. - een pan-Europese rechtsvorm, ook wel het 28e regime genoemd. Na jaren van discussie, rapporten van Mario Draghi en Enrico Letta, en intensieve lobby vanuit het startup-ecosysteem is het concept van idee tot wetgeving gekomen. Voor Nederlandse ondernemers, en met name voor digitale creators die via Stripe verkopen, is dit mogelijk de belangrijkste hervorming sinds de invoering van de euro.

Maar zoals altijd bij EU-regelgeving zit de duivel in de details - en juist voor Nederland, dat al decennia profiteert van zijn aantrekkelijke holdingstructuren en de flexibele BV, ligt de situatie genuanceerd.

Wat is EU Inc. en welk probleem lost het op?

EU Inc. is een optionele, uniforme rechtsvorm die beschikbaar wordt in alle 27 EU-landen. Het vervangt de Nederlandse BV, de Duitse GmbH of de Franse SAS niet - het is een extra optie, vandaar de naam "28e regime". Een startup die vandaag in vijf EU-landen wil opereren, moet in elk land een aparte vennootschap oprichten. Aparte juristen, boekhouders, registratieprocedures en kosten. Volgens de Europese Commissie bedragen de kosten van zo'n expansie 50.000 tot 150.000 euro in het eerste jaar. Ter vergelijking: een startup in de VS registreert zich in Delaware voor 400-900 dollar en opereert direct in alle 50 staten. Het verschil is tien- tot dertigvoudig.

Precies deze kloof zorgt ervoor dat 30-40% van de Europese eenhoorns hun hoofdkantoor naar de VS heeft verplaatst - voornamelijk naar Delaware. Niet omdat Europa geen talent of ideeeen heeft, maar omdat het runnen van een bedrijf in meerdere EU-landen tegelijk absurd duur en ingewikkeld is. EU Inc. moet dat veranderen.

De Nederlandse BV - al een sterk alternatief

Nederland neemt een bijzondere positie in binnen dit debat. Sinds de invoering van de flex-BV in 2012 kent de Nederlandse BV geen minimumkapitaal meer - je kunt er letterlijk een oprichten met een startkapitaal van 0,01 euro. De oprichtingsprocedure is relatief snel, de governance flexibel, en de rechtsvorm is geliefd bij internationale investeerders en venture capitalists.

Amsterdam is uitgegroeid tot een van Europa's belangrijkste startup-hubs. Bedrijven als Booking.com, Adyen en Mollie kozen bewust voor een Nederlandse structuur. Daarnaast is Nederland al jaren de favoriete jurisdictie voor EU-holdingstructuren - dankzij het gunstige fiscale klimaat, de uitgebreide netwerken van belastingverdragen en de voorspelbare rechtspraak. Veel buitenlandse startups gebruiken een Nederlandse BV als tussenholding voor hun Europese activiteiten.

Maar hier wringt de schoen: EU Inc. kan precies dit concurrentievoordeel ondermijnen. Als elke ondernemer in Europa in 48 uur een pan-Europese vennootschap kan oprichten, is het minder nodig om specifiek voor een Nederlandse BV te kiezen als holdingstructuur. Nederland zou daarom - net als Duitsland bij eerdere pogingen - weerstand kunnen bieden tijdens de onderhandelingen.

Wat we zeker weten

Het voorstel van de Commissie (COM(2026) 321) is gepubliceerd en de details zijn indrukwekkend. Het oprichten van een EU Inc. wordt volledig digitaal - zonder notaris, zonder bezoek aan een kantoor, vanuit elke plek ter wereld, binnen 48 uur en voor maximaal 100 euro. Het minimumkapitaal bedraagt symbolisch 1 euro. Ter vergelijking: de registratie van een GmbH in Duitsland duurt vier tot zes weken en kost 2.000 tot 5.000 euro. In Nederland is de BV-oprichting al aanzienlijk sneller, maar bij grensoverschrijdende expansie groeien de problemen exponentieel.

In plaats van zich in elk land apart te registreren, maakt EU Inc. gebruik van een enkel interface op EU-niveau dat nationale handelsregisters verbindt (het BRIS-systeem). Je voert je bedrijfsgegevens eenmalig in. En het gaat niet alleen om registratie - aandeelhoudersvergaderingen, bestuursvergaderingen, uitgifte van aandelen en overdrachten - alles verloopt digitaal. De verordening verbiedt lidstaten uitdrukkelijk om aanvullende papieren formaliteiten op te leggen.

Een van de meest baanbrekende onderdelen is EU-ESO - een geharmoniseerd schema voor werknemersopties op aandelen. Vandaag werken ESOP's dramatisch anders in verschillende EU-landen: in sommige landen zijn ze fiscaal gunstig (Frankrijk), in andere bijna bestraffend (Duitsland, Belgie). Taavet Hinrikus, medeoprichter van Wise en een van de sleutelfiguren achter het Not Optional-initiatief, heeft jarenlang gelobbyd voor precies deze hervorming. Als Estlands-Nederlandse ondernemer kende hij de pijnpunten uit eerste hand. EU-ESO introduceert het principe dat belasting pas verschuldigd is bij verkoop van de aandelen, niet bij toekenning. Dit elimineert de absurde situatie waarin een werknemer belasting moet betalen voordat er enig inkomen is ontvangen.

Ursula von der Leyen vatte het samen: "Any entrepreneur will be able to create a company within 48 hours, from anywhere in the European Union." Het doel van de Commissie is een akkoord van Parlement en Raad voor eind 2026.

Draghi - Europa legt zichzelf invoerheffingen op

Om te begrijpen waarom EU Inc. juist nu ontstaat, moeten we terug naar februari 2025, toen Mario Draghi - voormalig ECB-president en oud-premier van Italie - in de Financial Times een artikel publiceerde dat een manifest voor verandering werd. De titel zegt alles: "Forget the US - Europe has successfully put tariffs on itself".

Draghi stelt dat interne EU-barrieres gelijkstaan aan invoerheffingen van 45% voor productie en 110% voor diensten - dit zijn IMF-cijfers. Volgens hem zijn deze interne barrieres schadelijker voor de groei dan welke tarieven de VS ook zou kunnen opleggen. De handel tussen EU-landen is minder dan de helft van de handel tussen Amerikaanse staten - in een volledig geintegreerde economie ondenkbaar. De nalevingskosten van de AVG (GDPR) hebben de winsten van kleine techbedrijven met 12% verminderd. En van 2009 tot 2024 pompte de VS vijf keer meer in haar economie dan de eurozone (14 biljoen euro versus 2,5 biljoen euro), wat leidde tot een dramatisch verschil in binnenlandse vraag en R&D-investeringen.

Wat bijzonder relevant is voor online ondernemers en digitale creators: Draghi wijst op de paradox dat Europa's handelssopenheid haar zwakte is geworden. Handel als percentage van het BBP steeg in de eurozone van 31% naar 55%, terwijl het in de VS ging van 23% naar slechts 25%. Europa verhoogt de facto de regelgevende barrieres in een sector die 70% van haar BBP uitmaakt.

Draghi sluit af met de conclusie die het motto van de hele hervorming werd: "Both these shortcomings - supply and demand - are largely of Europe's own making. They are therefore within its power to change."

Wat we nog niet weten

Het voorstel is ambitieus, maar laat belangrijke lacunes - en juist daarin schuilt het risico dat EU Inc. het lot van eerdere harmonisatiepogingen deelt.

De grootste onbekende is belastingen. EU Inc. harmoniseert geen belastingen - elk EU-land behoudt volledige fiscale soevereiniteit, en een EU Inc. wordt belast volgens het recht van het land van vestiging. De Commissie moedigt lidstaten aan (maar verplicht niet) om EU-ESO te behandelen als vermogenswinst in plaats van arbeidsinkomen - maar het blijft slechts een aanbeveling. Zonder BEFIT (Business in Europe: Framework for Income Taxation), dat zelf vastzit in onderhandelingen, blijft fiscale fragmentatie de grootste kostenpost van grensoverschrijdend opereren. Voor Nederlandse ondernemers die nu al worstelen met de complexiteit van internationale facturering betekent dit dat EU Inc. de juridische vorm vereenvoudigt, maar niet de belastingen.

De tweede lacune is geschillenbeslechting. Delaware heeft het Court of Chancery - een gespecialiseerde ondernemingsrechtbank met meer dan 200 jaar jurisprudentie. EU Inc. voorziet niet in zo'n equivalent. Lidstaten mogen (maar hoeven niet) gespecialiseerde rechtbanken aan te wijzen, wat het risico op uiteenlopende interpretaties van dezelfde regelgeving in 27 landen vergroot.

EU Inc. harmoniseert ook het arbeidsrecht niet expliciet. In Duitsland moeten bedrijven met meer dan 500 werknemers nog steeds werknemersvertegenwoordigers in de raad van commissarissen hebben, terwijl zo'n vereiste in Estland niet bestaat. Vakbonden, met ETUC voorop, waarschuwen voor het registreren van bedrijven in landen met de zwakste werknemersbescherming.

Oliver Roethig van UNI Europa zegt het onomwonden: "EU Inc. opens a window for circumventing national regulatory frameworks" - en waarschuwt dat het voorstel het Europese sociale model kan ondermijnen. Aan de andere kant bekritiseert Julian Teicke van BAD1 het vanuit een heel andere hoek: "This is just slapping a single login screen over 27 fragmented legal systems - we need real, borderless infrastructure."

Lukt het deze keer wel?

EU Inc. is niet de eerste poging. De Societas Europaea (SE), aangenomen in 2001, zou een pan-Europese bedrijfsvorm worden, maar werd zo verwaterd door compromissen dat vrijwel niemand haar gebruikt - slechts ongeveer 3.000 registraties, voornamelijk lege vennootschappen. De Societas Privata Europaea (SPE), in 2008 specifiek voorgesteld voor het MKB, werd geblokkeerd door Duitsland vanwege medezeggenschap. De Single-Member Company (SUP) uit 2014 werd in 2018 ingetrokken om dezelfde redenen. De gemeenschappelijke vennootschapsbelastinggrondslag CCCTB, voorgesteld sinds 2011, werd in 2023 ingetrokken.

Het patroon is duidelijk: elke poging tot unificatie mislukt of wordt zo verwaterd dat het zinloos wordt. Maar deze keer is de context anders. Het Draghi-rapport gaf ongekende politieke legitimatie. De concurrentiedruk vanuit de VS en China is sterker dan ooit. En voor het eerst omzeilt het voorstel bewust de meest politiek giftige kwesties (belastingen, arbeidsrecht) en richt het zich uitsluitend op vennootschapsrecht.

Wat dit betekent voor Nederlandse bedrijven

Nederland bevindt zich in een unieke positie. Enerzijds is de flex-BV al competitief - geen minimumkapitaal, snelle oprichting, flexibele governance. Anderzijds ervaren Nederlandse startups die naar Duitsland of Frankrijk willen uitbreiden nog steeds enorme frictie. Aparte vennootschappen, lokale juristen, complexe boekhouding en facturering in elk land.

De Nederlandse pragmatische bedrijfscultuur maakt snelle adoptie waarschijnlijk als EU Inc. wordt aangenomen. Het land dat Booking.com, Adyen en Mollie voortbracht, zal niet achterblijven als de rest van Europa een nieuw instrument omarmt. Tegelijkertijd zou Den Haag achter de schermen kunnen lobbyen om de voordelen van de Nederlandse jurisdictie te beschermen - net zoals Duitsland dat deed bij de SPE.

De jaarlijkse kosten van grensoverschrijdende compliance in de EU bedragen 42 miljard euro - een barriere die onevenredig hard treft bij kleinere bedrijven. Voor digitale ondernemers die Stripe gebruiken en wereldwijd verkopen, kan EU Inc. betekenen dat je in plaats van te jongleren met meerdere rechtspersonen in verschillende landen, volstaat met een enkele vennootschap. Tools zoals striptu.com die nu al het factureren van Stripe-transacties automatiseren in verschillende boekhoudsystemen, worden in een wereld met EU Inc. nog relevanter - want een bedrijf dat in meerdere landen opereert, moet ook meerdere fiscale jurisdicties bedienen. En met de opkomst van platforms als Teachable, Kajabi en Kit.com verkopen steeds meer Nederlandse creators hun digitale producten aan klanten in heel Europa.

Belangrijke cijfers

Parameter	Waarde
Registratiekosten EU Inc.	minder dan 100 euro
Registratietijd	48 uur
Minimumkapitaal	1 euro
Minimumkapitaal Nederlandse flex-BV	0,01 euro (sinds 2012)
Kosten expansie naar 5 EU-landen (nu)	50.000 - 150.000 euro
Equivalent in de VS (10 staten)	1.500 - 5.000 dollar
Interne EU-barrieres volgens IMF	45% (productie), 110% (diensten)
Europese eenhoorns met zetel in de VS	30-40%
Jaarlijkse compliance-kosten cross-border EU	42 miljard euro

De bal ligt nu bij het Europees Parlement en de Raad. Doel: eind 2026. Eerdere pogingen eindigden in mislukking of verwaterden tot onbruikbaarheid. Maar zoals Draghi het stelde - deze barrieres zijn Europa's eigen maaksel, en daarom heeft Europa het in eigen hand om ze te veranderen.

---

Bronnen: Europese Commissie COM(2026) 321, IP/26/614, Financial Times - Mario Draghi, 14.02.2025, Tech.eu, A&O Shearman, Not Optional, IMF, Dealroom